İletişim
 
Facebook
 
 
 
Çelik Yapı
 
Çelik, tüm dünyada uluslararası standartlarla belirlenmiş özellik ve prosesler ile dev tesislerde çok sıkı kalite testleri ile üretilir. Yapımcı ya da kullanıcı, malzemenin kompozisyonu ya da fiziksel özellikleri ile oynayamaz. Teorik hesap değerleri pratikte de aynen geçerli olan ender malzemelerdendir.

Betonun taşınması sırasında oluşan ısının yol açtığı mukavemet kaybı, dökümü sırasındaki donma ya da yanma gibi riskleri yoktur. Çelik kaliteli, nitelikli ve uzman işçilik olmadan yapı haline getirilemez. Özel donanımlı fabrika ya da atölye ön üretimi gerektirir. Kontrolü son derece kolaydır,çünkü betonun içinde kalan demirin durumu gibi soru işaretleri taşımaz, görseldir...

Çeliğin betonarmeye göre daha sünek bir malzeme olması, depremde enerji yutması ve bazı biçim bozukluklarına uğrasa bile yıkılmayabilme olanağını sağlar.

Onarım ve güçlendirmeye olanak sağlaması, bir deprem sonrası önemli kolaylık sağlar.

Hızlı ve hava koşullarından büyük ölçüde bağımsız inşaat, önemli bir olanak sağlar.

Çelik, çevre dostu bir malzemedir... Çelik bir yapı, inşaatı, çevreyi kirletmez... Yeniden dönüşümlü bir malzemedir...

Önyargıların tam aksine, taşıyıcı sistem olarak çelik, betonarme sistemlerden daha pahalı değildir. Sistemin maliyetini arttıran faktörler, yapıyı tamamlayan ürünlerin kalitesinin standart bir betonarme yapıda kullanılan ürünlerden çok daha üstün oluşundan kaynaklanmaktadır.

Neden çelik yapı?

Ahşap ve betona nazaran daha izotropik ve mukavemeti yüksek bir malzemedir.

Elastisite modülü ahşapta 100.000, betonarmede 210.000 çelikte ise 2.100.000 dür. Yani ahşabın 21 katı, betonarmenin 10 katıdır. Bu yüzden daha az sehim yapar ve daha az malzeme sarfı gerektirir.
İnşaat aşamasında taşıyıcı elemanların mukavemet işini şansa bırakmaz. Yani mukavemeti; beton santralindekilerin, mikser şoförünün, kalıpçının, demir bağlama işçisi ve taşeronunun, beton aplikasyon işçisinin, beton kür işçisinin ve nihayetinde müteahhidin insiyatifine bırakmaz.
Daha hafif malzemelerle çok daha büyük açıklıklar geçilebilir.Şunu hatırlamakta fayda var ; açıklık geçen yapı elemanlarının çoğunda momente bağlı çekme ve bükülme yükleri çelik malzemeyle karşılanır.
Çok değişik şekillerdeki mimari geometrilere istenen mukavemet ve estetiği koruyarak mükemmel cevap verebilir.
İmalat aşamasının çoğu atölyede halledildiğinden şantiyede çalışma sürelerini dolayısıyla harcanan enerji ve zamandan tasarruf sağlar.

. Homojen ve izotroptur. Üretimi kontrol altında yapıldığı için güvenlik katsayısı küçüktür.
· Çelik malzeme elastisite modulü (2.100.000 kg/cm2), ahşaptan ortalama 20, betondan ortalama 10 kat daha büyüktür. Yüksek mukavemeti nedeniyle malzeme gideri az olmaktadır. Malzemenin azlığına paralel olarak yapı ağırlığı düşmekte ve nihayetinde yapıya daha düşük bir kesme kuvveti etkimektedir. Yani daha düşük bir deprem yükü anlamına gelmektedir. Ayrıca elastisite modülünün yüksek olması nedeniyle eğilme rijitliğinin etkin olduğu yerlerde uygun sonuçlar almak mümkündür.
· Özellikle deprem riski altındaki ülkelerde yapılan yapılarda çelik malzeme ile tasarıma sık rastlanmaktadır.Çelik malzeme ile yapılmış sistemler diğer malzemelerle yapılmış sistemlere göre daha sünektir. Yani kaba tabiri ile deprem enerjisini yutma kapasitesi daha yüksektir. Çekme ve basınç mukavemetlri eşittir. Bu nedenle çekme mukavemeti daha düşük malzemelerle yapılamayan sistemler için iyi bir çözümdür.
· Şantiyede yada atelyede imalatı gerçekleştirilen elemanaların montajı hızlıdır. Diğer yapı sistemlerinde olduğu gibi hava koşulları ekstrem koşullar hariç önem kazanmaksızın montaj devam edebilir. Bu nedenle inşaat süresi kısadır. Genelde elemanlar atelyede hazırlanıldığından şantiyeyerinde çok uzun çalışmalar yapılmamaktadır.
· Elemanların takviyesinin gerekliliği durumunda takviyesi kolay ve hızlıdır.
· Malzeme israfı düşüktür.
· Yapının herhangi bir neden ile sökülmesi gerekliliğinde işlem hızlı olacaktır. Sökülen sistem başka bir yerde çok az kayıpla tekrar aynı malzemelerle inşaa edilebilir.
· Büyük açıklıkların olduğu sistemlerde diğer yapı malzemeleri ile geçilemeyen mesafeler çelik ile rahatlıkla geçilebilmektedir.
· Yapının inşaa edileceği yükseklik ve bazı yapı sistemleri dışında doğru ve iyi yapılmış bir tasarımda iskele gereksinimi duyulmadan montaj yapılabilir.

1 - Çelik, beton ve ahşaptan hangisi yangına daha dayanıklıdır ?

Doğasında yanabilme özelliğine sahip malzemelerin haricindeki tüm malzemelerin öngörülen mukavemetini kaybettiği ve sonrasında aktığı belli sıcaklıklar vardır. Yangına dayanıklılık açısından bakıldığında yangından koruma tedbirleri (yangın izolasyonu) alınmadıysa ahşap zaten yanıcı olma özelliğine sahip olduğundan dayanıklılıktan bahsetmek yanlış olur. Çelik ve betona gelince her ne kadar çeliğin ergime sıcaklığı 2000° C olsa da aslında ortam sıcaklığı 600° C yi geçtiğinde beton yapı elemanı içindeki çelik çubuklarda ve izole edilmeyen çelik yapı elemanlarında yük altında plastik deformasyon başlar. Kapalı hacimlerdeki şiddetli yangınlarda ortam sıcaklığının 500° C ye kadar ulaştığı bilinmektedir. Şiddetli kimyasal yangınlar ve alevli sıvı yakıt yangınlarında sıcaklıklar 1000° C ın üzerinde bile olabilir. Betonarme yapılarda da taşıyıcı elemanların çoğunda asıl yükleri çelik çubuklar taşıdığından böylesi bir sıcaklıkta beton veya çelikten herhangi birinin dayanıklılığından bahsetmek yanlış olur. Sonuç itibarı ile izole edilmeyen yapı elemanları 600° C nin üstündeki sıcaklıklara dayanamazlar.

2 - Çelik, beton ve ahşaptan hangisi daha ucuzdur ?

Toplam kaba inşaat maliyeti açısından bakıldığında çok katlı yapılarda standartların öngördüğü tüm şartlar dikkate alınarak hazırlanmış betonarme bir iskelet aynı şartlardaki çelik bir iskeletten hiç de ucuz değildir.
Sanayii yapılarında ise eğer burkulma boyu uzun kolonlar ve geniş açıklıklar var ise sadece kolonların atalet momentlerinin büyütülmesi açısından kolonlarda ince çelik çekirdek üzerine betonarme kılıf yapılması daha ekonomik sonuçlar verir. Ancak makas ve geniş açıklıklı kirişler ile yanal öteleme alıcı perdelerin (çaprazların) çelik yapılması hem yapıyı hafifletecek hem de ucuzlatacaktır.

3- Çelik, beton ve ahşaptan hangisi depreme daha dayanıklıdır ?

Bu soruya tek kelimeyle cevap vermek taraflılık ve bilimsel etiğe saygısızlık olur. Kısa bir açıklamadan sonra sorunun cevabı tercihlere yönlendirilebilir. Bu üç farklı maddeden, aynı yüklere maruz bırakılıp ve statik gereklerine uygun inşa edilmiş taşıyıcı elemanlardan en ağırı betondur, ardından çelik ve ardından ahşap gelir. Yapıların ağırlığı ve rijitliği ne kadar artarsa deprem yüklerinden olumsuz etkilenme riskleri de o ölçüde artar. Bilinen yapı elemanlarından en ağır ve rijit olanı betondur. En esnek ve yüzey alanına düşen mukavemet değerleri en yüksek yapı malzemesi de çeliktir . Bu sebeple binanın yüksekliği, kullanım amacı, taban alanı, cephe yüzey alanı ve statik yapısını etkileyecek mimari projesine göre değişmekle birlikte genel anlamda depreme karşı en güvenilir yapı malzemesi çeliktir. Tabii tüm yapılarda geçerli olduğu gibi ; bağlantı elemanları teknik şartlarına göre yapıldığı müddetçe.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
...........